PADAYON! (My Speech in the Pasidungog Eduardo Makabenta Para Han Siday

Padayon!

An usa han akon igin api nga siday in mayda ulohan nga, “Pulong ko pa daw la, kan Kurukutingawngaw”. Hi Kurukutingawngaw an ngaran han pangunahun nga karakter hin usa nga susumaton nga kan nanay iginsusukmat ha amon, han kada gab-i nga madulom (madulom kay an am man la gamit salong/lampara), han mga gab-i, han tiburous pa la ako han akon minayuyo nga bungto, Maydolong, ha Sinirangan Samar. Ha Maydolong ko una kabati an mga laylay, mga laygay, nga say naghitso han porma han akon dila yana.

Pag abot ko han ika tulo nga balitang han elementarya, nakarekawdar kami hin pakapagpakab-it hin kuryente, ngan nakautang hi nanay hin TV. Nawara na an amon “story session” kahuhuman han pangiklop, kay matangka naman kami dayon ha tv, pati hi nanay. Kon diin pagtikang an ngaran nga “pag uswag”, mayda liwat usa nga “linudlod”.

Ha pagtagad han aton mga kasanhi, kadam-an han akon iginhihingaday dida han akon mga siday in may kalabutan han mga kamatuoran han mga naglabay. Mahiunong han mga kaagi, mga panhitabo, mga higayon, nga usahay nawawagtang na, hinin moderno naton nga panahon. Dire gad ngani maraot an pagdukwag, kon dire iginpapasipara an aton pangilal-an.

Dara han tradisyonal nga pag garay han mga siday, nga pinaagi han pag hilwas (oral tradition), siyahan ko pala nakakita o nakabasa hin libro hin tinipon nga mga siday ni Dr. Vic Sugbo han naeskwela pa ako ha kolehiyo. Nasundan ini han usa pa nga libro nga ak nabasa ni Mr. Voltaire Oyzon. Dara nga waray man ako pormal nga edukasyon hin paniday (ha tungod nga Political Science an akon kurso), an pagbasa ko hini nga mga libro in dako nga bulig han akon kontemporaryo nga panlantaw han siday. Ngan yana, naghuhulat pa ako, nga mabasa an mga libro nira Janis Claire Salvacion, Neil lopido, ngan Harold Mercurio.

An Pasidungog Eduardo Makabenta, diri la nagpapakita han manilampuson nga pagtagad han aton Literatura, kundi, ini liwat in nagpapakita nga an mga taga Samar ngan Leyte, nagtitikang na utro hibaro han tinuod nga kantidad han paghigugma han aton pinulungan. Nagpapasalamat ako, hini nga higayon, diin naipapaabot ngan naipapaabat natopn an aton pagpaura han aton Waray-waray.

Maghuhulat ako, nga makausa pa, bisan han antes pa umabot an mga Katsila, nga magrampag utro an aton Waraynon nga Literatura. Diin, makausa pa, tatawagon an aton mga adlaw nga:

Lunes: Tigburukad

Martes: Dumasun

Merkules: Dukutdukot

Hwebes: Baylobaylo

Biernes: Danghus

Sabado: Hinguthingot

Dominggo: Ligidligid

Ngan sugad man han aton kadaan nga pag ihap, An 100 in saka gatus, an 1000- saka yukut, an 10,000- usa ka malara, ngan an 100,00- usa ka maraburaan. Kunta, an Pasidungog Eduardo Makabenta, in magpadayon ngada hin usa kagatos, ug bisan pa saka yukut ka tuig hin pagtalinguha nga magrampag an aton pinulungan han Smar ngan Leyte. Pero siempre, samtang natika iha an Pasidungog Eduardo Makabenta, tikang han WALO (8) ka yukut nga premyo, umabot ngada hin 10,000 o usa la malara, o kon di man, 100, 000- o usa la maraburaan.

Damu nga salamat.

Padayon!

Magrampag, an aton yinaknan.

Maupay nga gab-i ha aton ngatanan!

Padayon!

JHONIL C. BAJADO

(Speech delivered October 13, 2010)

Iihapon Ko

Photo: In Divinubo Island, Borongan E. Samar

Iihapon ko

ni Jhonil C. Bajado

Gin –ihap ko

Kon pira na nga huyop-huyop

An ak naukad ha tuna;

Sige an ira liniruliskad.

Gin-ihap ko

Kon pira na ka bantilis

An akon iginbadlis

Tikang han imo hipalis.

Gin-ihap ko

Kon pira na ka pitad

An ak ginlaktod ha pamiling ha imo.

Gin-iihap ko

Kon pira pa nga adlaw an malabay,

Kay siring mo man,

Ikaw la madaliay.

______________________

Translation by the Author

Counting

I counted the number of sand bugs

I have dug out from the earth;

They keep on wriggling.

I counted

The number of river stones

I used for marking

Your name on the sand.

I counted

The number of steps

I made to find you.

I am still counting

The days that have gone,

Because you promised,

You would be back in a little while.

(Original and Translation is published in Celebrations: Places and Spaces, edited by Christine Godinez-Ortega)

Duyan duyan-> Published in Celebrations: Places and Spaces, edited by Dr. Christine Godinez-Ortega

Photo: At Bohol Beach Club

Duyan duyan

ni Jhonil C. Bajado

Igduduyan ko ikaw

Pero hinay-hinay la.

Sige pa, husga pa

Sige pa, husga la

Bangin ka hilipsong

Hinga’t ka hit may sirong.

Sige la, sagdi la

Sige la, sagdi la

Bangin ak ni im tatay Eloy

Igsumat hit ak iroy.

Sige la, sagdi la

Sige la, sagdi la

Bangin ak nim uyab Waway

Lapatungon katiupay.

Sige pa, husga la

Sige pa, husga la

Akudos inin tawo gud man,

Maruruyagon ha pagdinuyan-duyan.

_____

(Translation by the author)

Swing the hammock

I will swing your hammock

But I’ll do it gently.

Go on, make it fast

Go on, make it swift

You could fall

To the ground.

Go on, I won’t mind

Go on, don’t worry

Your father Eloy

Might tell my mother what I’ve done.

Go on, it doesn’t matter

Go on, it’s nothing

Your lover Waway might learn about this,

And punch me ‘til I’m blue.

Go on do it fast

Go on, don’t worry

How people love

Rocking in the hammock.

Note: This poem was performed by Thomas Fitzgerald in a Poetry Reading at Camilaroma, Leyte Park Hotel, Tacloban City, Leyte. (Gracias Tom)

Han ak Pakasampaw

HAN AK PAKASAMPAW

ni Jhonil C. Bajado

Lugi ko hi talpolana, ngan talpolano,

Kay wara pa hira makasakay hin edro.

Samtang natika igbaw na an ak sinasakyan,

Natika gudti an pagkita ko han mga tawo.

An hunahuna ko,

baga akon na an kahimayaan.

Tigda nagribok,

kay an edro nag agurok.

Nanguros ako,

Nangadi, Tabangan Mo!

-Maydolong, Eastern Samar

Philippines, I-XXVIII-2010

___________________

TRANSLATION by Craig Delar

UPON REACHING THE TOP

by: Jhonil C. Bajado

I’m better off than talpolana and talpolano,

Because they haven’t tried an airplane yet.

As the aircraft reach the clouds,

In my eyes, the people down were getting small.

In my thought,

all the glory was mine.

An abrupt turbulence occurred,

I made the sign of the cross,

And prayed,

Have Mercy Lord!

Ha Vigan

Photo: Calle Crisologo, Vigan, Ilocos Sur

Inmabot ako dinhi

nga mapaso an kaaghat,

damu an pakiana

nga ipapaabot han kamag araman-

kan Quirino, kan Singson ngan Florentino.

Iba an hangin dinhi,

Dire man taputapuhon,

Pero daw nawawagtang ako

Kay maarupaop an akon hunahuna.

Han akon mga pakiana, an baton:

Huring han balay ni Padre Burgos,

Hin tingog nga paaw.

Mayda katugnaw

An mga palochina

Nga nagirikgitik han akon rapadapa-

Nagpapahamtang nga dinhi

Usahay naglakat hi Leona Florentino

Ngan dinhi niya ig abwag

an anyag han iya mga siday.

Masakay naliwat ako hinin Partas

pabalik ha Manila,

an ak mata nagpahimulos,

an ak hunahuna naghingalos,

an mga pakiana, wara kabalos,

an katingala, nagragudos.

Jhonil C. Bajado

X-XXVI-2009

Hotel Salcedo de Vigan

Vigan City, Ilocos Sur

POEM: this is one of my 5 poems that landed Second Place in the 2010 Eduardo Makabenta Sr. Literary Awards for Poetry

(Photo: In Memoriam de Jenilyn, 1988-2010)

PAMISITA

(ha pagdumdom kan Jenilyn)

Mahagkot inin kaagahon.

Atubangon an salaming,

Kay kahuhuman ko la parigo.

Kahuman, manudlay,

Buhok-ginpamadahan.

Maatubang han espiho,

Kita kitaon ba kon pusturawo,

Lirulikmi han im-im,

Kon mabusag na ba an ngipon.

Maatubang han salaming,

Kon waray ba punggod ha irong,

Kon waray muta ha mata

Kon waray na buray.

Maatubang han espiho,

Ugnat-ugnaton an karsones,

Inarmidol pa.

Mabisita gud han akon uyab.

Maatubang han salaming,

Kahuman,

Bikniton an bukad antes lumarga,

Marol ngan ilang-ilang.

Pag abot han balay han ak inggis,

Ginhatag an bukad,

Ginsaygan katiupay,

An iya buhok,

An iya mata,

An iya irong,

An iya im-im,

An iya bado.

An ak luha,

Tumuro tikang han nag aarum nga mga mata.

Makurihay na pag atubang hinin salaming,

Bawbaw han iya nawong.

Haropoy inin dughan,

Sugad hinin kaagahon.

___________________

JHONIL C. BAJADO

Maydolong, E. Samar

Philippines

jhonil: the merriam and miriam lover

Merriam dictionary is lovable and presents a knowledgeable source.